Surdeigstarter

Surdeigstartar – stell og mating

Eg har hatt ein surdeigstartar i nokre år no og har aldri sett meg attende. Det er litt som å ha eit husdyr og den treng jamnleg pleie for å halde seg på topp. Til gjengjeld kan den brukast til alt frå brød, bollar, pannekaker, vaflar og bløytlegging av frø. Grunnen til at det er ein fordel å bruke surdeig er at det ofte er betre for sensitive magar. I tillegg smakar det veldig godt og baksten held seg saftig lenger.

Eg fekk min surdeigstartar tilsendt i posten og eg delar gladeleg vidare når nokon vil ha. Det enklaste er å få en slant av nokon, men det er heller ikkje noko problem å lage ein sjølv frå grunnen. Det finst mange ulike oppskrifter på dette på nettet.

Eg har også laga ein glutenfri surdeigstartar. Den har fått namnet Frida og er basert på Jyttemjøl men eg har seinare gått over til å mate med reint rismjøl. Framgongsmåten er lik for alle typar mjøl og kan nyttast også til å lage surdeigstartar av den sorten mjøl du ynskjer.

Det tek rundt 5 dagar å lage ein surdeigstartar. Nokon gongar tek det litt lenger tid. Eg brukte ei veke for å vere sikker på at surdeigstartaren var heilt stabil og boblande.

 

Ingrediensar

Ein liten neve rosiner, helst økologiske

kaldt vatn

mjøl av valfri sort, for eksempel fin rug eller spelt

Lag rosinvatn ved å legge rosinene i bløyt i 2 dl vatn i ein halvtime. Ta ut rosinene og ha 1,5 dl av vatnet i eit stort noregsglas eller eit anna stort glas med lok. Ha i 1 dl mjøl og rør godt saman. Sett på loket men la det vere laust slik at eventuell gass slepp ut. Eg brukte noregsglas på 1 liter med lok men utan strikk. La glaset stå i romtemperatur heile tida fram til surdeigstartaren er ferdig.

Cirka kvar 12 time må kulturen matast. Då rører ein kvar gong inn 25 gram mjøl og 35 gram kaldt vatn. Når det byrjar å verte fullt i glaset så kan ein kaste halvparten og ha resten over i eit nytt reint glas og fortsetje å mate kvar 12 time. Etter rundt 5 dagar bør det boble og lukte ganske friskt. Då er surdeigstartaren klar for bruk.  Er det litt lite futt så kan ein godt mate vidare nokre dagar til. Er det heilt daudt må ein starte på nytt.

Mi erfaring er at det løner seg å mate med det mjølet som startaren er laga på. Min surdeigstartar er laga på svedjerug og eg brukar derfor rug til å mate startaren med. Eg prøvde å mate med spelt nokre gongar men då vart baksten mykje surare. Får eg ikkje tak i svedjerug så brukar eg vanleg finmalt rug. Det er ein fordel om mjølet er økologisk, men det er absolutt ikkje nødvendig.

 

Mating av surdeigstartar:

Ta 1-2 ss surdeigstartar over i eit reint glas.

Ha oppi vatn og mjøl til passe konsistens. Eg brukar å ha startaren min i ein konsistens som minner om havregraut. Andre likar å ha den meir flytande og det går heilt fint berre ein då matar litt oftare.

Eg er ikkje så nøye med måla når eg matar. Eg er mest oppteken av konsistensen. Men eg brukar rundt halvt om halvt med kaldt vatn og mjøl, for eksempel 50 g kaldt vatn og 50 g mjøl og rører dette godt saman.

Skal du bake i løpet av nær framtid så passar det å mate rundt 8-12 timar før og sette glaset i romtemperatur. Om du ikkje skal bake så kan den settast rett i kjøleskapet. Då treng den mat rundt ein gong i veka. Har du startaren ståande på kjøkkenbenken må du mate stort sett kvar  eller annankvar dag.

 

Tips:
  • Legg ein slant surdeigstartar i frysaren som backup. Då kan du alltid den å ty til om den som er i bruk skulle ta kvelden.
  • Ein kan også tørke litt surdeigstartar. Smør ei ss surdeigstartar tynt utover ein tallerken og la det lufttørke slik at det vert omtrent som flatbrød. Bryt opp i bitar og lagre det på eit lite glas.
  • Luktar surdeigstartaren litt stramt er han nok svolten og treng meir mat. Det kan vere lurt å prøve å mate han litt oftare.
  • Dersom surdeigsstartaren har fått ei brun væske på toppen så kan du tømme av væska og mate han nokre gongar.
  • Får du mygl så må heile surdeigstartaren kastast.
  • Eventuelle restar eller overskot av surdeigstartar kan brukast til å lage lappar.

2 Kommentarar

    • solgåva

      Hei.
      Dersom du har surdeigstartaren på kjøkkenbenken heile tida bør den få mat kvar dag eller minimum kvar andre dag.
      Har du den i kjøleskapet held det å mate ein gong i veka.
      Du kan sjå det på at startaren har falle saman eller at den luktar litt stramt og surt. Då er det på tide å mate på nytt.

Legg att eit svar

Epostadressa di blir ikkje synleg.